{"id":3206,"date":"2023-08-23T11:53:35","date_gmt":"2023-08-23T04:53:35","guid":{"rendered":"https:\/\/opfe.vn\/?p=3206"},"modified":"2023-08-23T11:53:35","modified_gmt":"2023-08-23T04:53:35","slug":"bai-nao-co-phai-la-benh-di-truyen-khong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/2023\/08\/23\/bai-nao-co-phai-la-benh-di-truyen-khong\/","title":{"rendered":"B\u1ea0I N\u00c3O C\u00d3 PH\u1ea2I L\u00c0 B\u1ec6NH DI TRUY\u1ec0N KH\u00d4NG?"},"content":{"rendered":"\n<p>Theo th\u1ed1ng k\u00ea t\u1eeb t\u1ed5 ch\u1ee9c Cerebral Palsy Society, 70% b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ea1i n\u00e3o do c\u00f3 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e3o x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi sinh, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 trong 3 th\u00e1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a thai k\u1ef3, 20% x\u1ea3y ra trong k\u1ef3 sinh n\u1edf v\u00e0 10% x\u1ea3y ra trong 2 n\u0103m \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi c\u1ee7a tr\u1ebb, giai \u0111o\u1ea1n n\u00e3o b\u1ed9 \u0111ang h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. T\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 b\u1ec7nh b\u1ea1i n\u00e3o \u1edf tr\u1ebb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83d\udc49\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t51\/1\/16\/1f449.png\">&nbsp;B\u1ea1i n\u00e3o (Cerebral Palsy &#8211; CP) l\u00e0 m\u1ed9t r\u1ed1i lo\u1ea1n th\u1ea7n kinh c\u01a1 g\u00e2y ra b\u1edfi t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u1ecf n\u00e3o v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u00e3o \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n, l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n h\u00e0ng \u0111\u1ea7u g\u00e2y ra khuy\u1ebft t\u1eadt \u1edf tr\u1ebb nh\u1ecf. N\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng 500.000 tr\u1ebb em v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, v\u1edbi kho\u1ea3ng 8.000 tr\u1ebb s\u01a1 sinh v\u00e0 kho\u1ea3ng 1.200 \u0111\u1ebfn 1.500 tr\u1ebb em \u1edf \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i m\u1eabu gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n m\u1ed7i n\u0103m (Theo Hi\u1ec7p h\u1ed9i B\u1ea1i n\u00e3o Hoa K\u1ef3).<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83d\udc49\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t51\/1\/16\/1f449.png\">&nbsp;B\u1ea1i n\u00e3o \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c n\u0103ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng, bao g\u1ed3m kh\u1ea3 n\u0103ng di chuy\u1ec3n, n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u1ed3 v\u1eadt, n\u00f3i chuy\u1ec7n ri\u00eang l\u1ebb; \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u01a1ng l\u1ef1c c\u01a1, do \u0111\u00f3 b\u1ec7nh nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 c\u1ee9ng kh\u1edbp &#8211; c\u1ee9ng c\u01a1 ho\u1eb7c c\u01a1 l\u1ecfng &#8211; kh\u1edbp m\u1ec1m.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u00e2m s\u00e0ng \u0111\u1ec3 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n b\u1ec7nh b\u1ea1i n\u00e3o bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;R\u1ed1i lo\u1ea1n tr\u01b0\u01a1ng l\u1ef1c c\u01a1, bao g\u1ed3m h\u1ea1 huy\u1ebft \u00e1p, t\u0103ng hay gi\u1ea3m tr\u01b0\u01a1ng l\u1ef1c c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;V\u1eadn \u0111\u1ed9ng kh\u00f3 kh\u0103n, ph\u1ed1i h\u1ee3p k\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;Ph\u1ea3n x\u1ea1 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, bao g\u1ed3m c\u1ea3 ph\u1ea3n x\u1ea1 qu\u00e1 m\u1ee9c ho\u1eb7c k\u00e9m ph\u1ea3n x\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\" alt=\"\ud83c\udf31\">\u00a0Kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c gi\u1eef th\u0103ng b\u1eb1ng v\u00e0 duy tr\u00ec t\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;Gi\u1ea3m kh\u1ea3 n\u0103ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng\/ lao \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;Kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83c\udf31\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t69\/1\/16\/1f331.png\">&nbsp;Ph\u00e1t \u00e2m k\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. B\u1ec7nh b\u1ea1i n\u00e3o c\u00f3 di truy\u1ec1n kh\u00f4ng?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><img decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83d\udc49\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/t51\/1\/16\/1f449.png\">&nbsp;Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ch\u00fang ta c\u00f9ng t\u00ecm hi\u1ec3u kh\u00e1i ni\u1ec7m b\u1ec7nh do r\u1ed1i lo\u1ea1n gen v\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m b\u1ec7nh di truy\u1ec1n:<\/p>\n\n\n\n<p>+ B\u1ec7nh do r\u1ed1i lo\u1ea1n gen (genetic disorders) l\u00e0 b\u1ec7nh x\u1ea3y ra khi c\u00f3 r\u1ed1i lo\u1ea1n \u1edf m\u1ed9t hay nhi\u1ec1u gen g\u00e2y ra m\u1ed9t tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u1ec7nh l\u00fd c\u00f3 bi\u1ec3u l\u1ed9 ra ngo\u00e0i, hay ti\u1ec1m t\u00e0ng. C\u00f3 th\u1ec3 \u00f4ng b\u00e0, b\u1ed1 m\u1eb9 kh\u00f4ng mang gen b\u1ec7nh nh\u01b0ng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ee5 tinh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a b\u00e0o thai, nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 b\u1ea5t l\u1ee3i t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00e0m sai l\u1ec7ch th\u00f4ng tin di truy\u1ec1n, l\u00e0m xu\u1ea5t hi\u1ec7n gen b\u1ec7nh. V\u00ec v\u1eady b\u1ec7nh do r\u1ed1i lo\u1ea1n gen kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n b\u1eb1ng s\u00e0ng l\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc sinh. B\u1ec7nh r\u1ed1i lo\u1ea1n gen n\u1ebfu c\u00f3 t\u00ednh truy\u1ec1n t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c th\u00ec c\u0169ng tu\u00e2n theo quy lu\u1eadt c\u1ee7a Mendel v\u00e0 hi\u1ec7n nay l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh c\u1ee7a bi\u1ec7n ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb gen.<\/p>\n\n\n\n<p>+ B\u1ec7nh c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t di truy\u1ec1n l\u00e0 khi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quan h\u1ec7 huy\u1ebft th\u1ed1ng nh\u01b0 \u00f4ng b\u00e0, b\u1ed1 m\u1eb9 mang gen g\u00e2y b\u1ec7nh, c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra b\u00ean ngo\u00e0i ho\u1eb7c kh\u00f4ng v\u00e0 truy\u1ec1n gen b\u1ec7nh \u0111\u00f3 cho con, ch\u00e1u. B\u1ec7nh di truy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh b\u00e1o ho\u1eb7c ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1edd s\u00e0ng l\u1ecdc tr\u01b0\u1edbc sinh v\u00e0 kh\u00e1m thai \u0111\u1ecbnh k\u1ef3. M\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh di truy\u1ec1n ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u01b0: B\u1ec7nh m\u00f9 m\u00e0u, b\u1ec7nh tim, h\u1ed9i ch\u1ee9ng nhi\u1ec5m s\u1eafc th\u1ec3 X d\u1ec5 g\u00e3y, Hemophilia (B\u1ec7nh m\u00e1u kh\u00f3 \u0111\u00f4ng di truy\u1ec1n)\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" height=\"16\" width=\"16\" alt=\"\ud83d\udcdd\" src=\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/tcc\/1\/16\/1f4dd.png\">&nbsp;C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 h\u1ec7 gen c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ea1i n\u00e3o, nh\u01b0ng cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 c\u0103n b\u1ec7nh n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng b\u1ec7nh b\u1ea1i n\u00e3o KH\u00d4NG di truy\u1ec1n. M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1ec1 gen hay di truy\u1ec1n c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1eafc b\u1ec7nh, nh\u01b0ng ch\u00fang ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u1ecf, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1eafc b\u1ea1i n\u00e3o hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ban bi\u00ean t\u1eadp OPFE.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Theo th\u1ed1ng k\u00ea t\u1eeb t\u1ed5 ch\u1ee9c Cerebral Palsy Society, 70% b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ea1i n\u00e3o do c\u00f3 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e3o x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc khi sinh, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 trong 3 th\u00e1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a thai k\u1ef3, 20% x\u1ea3y ra trong k\u1ef3 sinh n\u1edf v\u00e0 10% x\u1ea3y ra trong 2 n\u0103m \u0111\u1ea7u \u0111\u1eddi c\u1ee7a tr\u1ebb, giai \u0111o\u1ea1n n\u00e3o b\u1ed9 \u0111ang h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":3208,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[288,287],"class_list":["post-3206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-suc-khoe","tag-bai-nao-co-di-truyen-khong","tag-benh-bai-nao"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3209,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3206\/revisions\/3209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/opfe.vn\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}